17-03-05

Orde

Zoogdieren ===> Knaagdieren ===> Cavia-achtigen

Zoogdieren

Zoogdieren zijn niet de soortenrijkste, maar wel de bekendste groep gewervelde dieren. Ze danken hun naam aan het feit dat de vrouwtjes hun jongen zogen (melk geven).

Bij de grootste groep zoogdieren worden de jongen voor de geboorte gevoed via een navelstreng die met de baarmoeder vergroeid is. Bij de buideldieren en de eierleggende zoogdieren is dat niet het geval.

Zoogdieren kunnen hun lichaamstemperatuur constant houden. De meeste zijn (vaak dicht) behaard. Bij de walvissen, die in zee leven, zorgt een onderhuidse vetlaag voor isolatie.

De vleermuizen zijn de enige zoogdieren die echt kunnen vliegen.

  • Wetensch. naam: Mammalia
  • Engelse naam: mammals
  • Verspreiding: wereldwijd vooral op land
  • Voedsel: planteneters vleeseters en alleseters
  • Leeftijd: tot 200 jaar (Groenlandse walvis)
  • Onderverdeling: 21 ordes 140 families
  • Aantal soorten: 4475
Knaagdieren

De knaagdieren waaronder de ratten, marmotten, eekhoorns en bevers - vormt de soortenrijkste orde binnen de zoogdieren: van elke 10 zoogdiersoorten zijn 4 knaagdieren. Behalve op Antarctica zijn ze ook over de hele wereld te vinden. Opvallend zijn hun knaagtanden. Overigens behoren - zoals veel mensen denken - de konijnen en de hazen niet tot de knaagdieren maar tot een aparte orde: de haasachtigen.

  • Wetensch. naam: Rodentia
  • Engelse naam: rodents
  • Verspreiding: wereldwijd (met uitzondering van Antarctica en de zee)
  • Voedsel: vooral planteneters, ook wel alleseters
  • Onderverdeling: 30 families
  • Aantal soorten: 1702
Cavia-achtige

Deze groep knaagdieren omvat naast de cavia's ook de stekelvarkens (niet de egels: dat zijn insecteneters), de naakte molrat (een eigenaardig knaagdier uit Oost-Afrika) en de capibara (het grootste knaagdier: tot 66 kg). De overeenkomst tussen deze soorten zit hem in de bouw van kun kaakspieren, die duidelijk verschilt met die van de eekhoornachtigen en muisachtigen.

  • Wetensch. naam: Caviomorpha
  • Engelse naam: cavy-like rodents
  • Verspreiding: Afrika, Amerika, Azië
  • Voedsel: vooral plantaardig
  • Onderverdeling: 18
  • Aantal soorten: 188
De Agoeti's zijn vrij grote knaagdieren uit Zuid-en Midden-Amerika. Met hun korte poten, kleine staart en opvallende oren lijken ze wel wat op een grote cavia. Het is een van de weinige dieren in het regenwoud die de keiharde bolster van paranoten open kunnen krijgen.
  • Wetensch. naam: Dasyprocta aguti
  • Engelse naam: agouti
  • Verspreiding: Zuid-Amerika
  • Voedsel: zaden, vruchten, wortels
  • Lengte: 50 cm, staart 2,5 cm
  • Gewicht: 2 - 3 kg
  • Status: algemeen
De beverrat is eigenlijk geen rat. Ook is dit knaagdier niet verwant met de bever. Hij is meer verwant aan de cavia en het stekelvarken. Hij wordt ook wel nutria genoemd: Spaans voor 'otter' (een roofdier, waarmee dit knaagdier uiteraard nog minder verwant is).

De beverrat komt oorspronkelijk uit de zuidelijke helft van Zuid-Amerika: Argentinië en Chili. Ze zijn echter in diverse landen ingevoerd om hun bont.

In Europa komen beverratten nu ook op veel plekken in het wild voor, doordat ontsnapte dieren hier prima kunnen leven en zich snel voortplanten. Beverratten leven in kolonies en maken uitgebreide woontunnels op droge plekken langs het water. In ons land worden ze vaak als een plaag beschouwd, omdat ze bij het maken van hun holen dijken ondergraven.

  • Wetensch. naam: Myocastor coypus
  • Engelse naam: nutria
  • Verspreiding: zuidelijk Zuid-Amerika
  • Voedsel: waterplanten, boomschors
  • Lengte: 47 - 58 cm
  • Gewicht: 5 - 10 kg
  • Status: algemeen
De capibara is het grootste knaagdier ter wereld. Hij lijkt wat op een cavia - waar hij ook mee verwant is - maar wordt ruim een meter lang en kan meer dan 60 kilo wegen.

Capibara's zijn echte waterdieren. In geval van nood vluchten ze het water in. Hun ogen, oren en neus staan op één lijn bovenin de kop zodat ze ook als ze bijna helemaal onder water zitten hun omgeving in de gaten kunnen houden.

Het vrouwtje krijgt per keer meestal vijf jongen. Deze zijn bij de geboorte al volledig behaard. Na enkele uren kunnen ze al lopen, zwemmen en duiken.

  • Wetensch. naam: Hydrochaerus hydrochaeris
  • Engelse naam: capybara (waterzwijn)
  • Verspreiding: Zuid-Amerika, Amazone gebied
  • Voedsel: waterplanten, gras
  • Lengte: 1,1 - 1,3 meter
  • Gewicht: 35 - 65 kg
  • Status: algemeen
De cavia is waarschijnlijk de stamvader van de tamme cavia die bij ons veel als gezelschapsdier gehouden wordt. In het wild komen ze vrij algemeen voor op graslanden in grote delen van Zuid-Amerika. Ze leven in groepen en maken duidelijke looproutes in hun leefgebied. In landen als Peru worden cavia's ook als huisdier gehouden, maar dan vanwege hun vlees.
  • Wetensch. naam: Cavia aperea
  • Engelse naam: Guinea pig (Guinees biggetje)
  • Verspreiding: Zuid-Amerika
  • Voedsel: gras, bladeren, bast, bloemen, zaden
  • Lengte: 20 - 40 cm, geen staart
  • Gewicht: 500 - 600 gram
  • Status: algemeen
Dit knaagdier is lid van de familie der wolmuizen. Ze worden veel gefokt vanwege hun vacht en worden ook in Nederland als huisdier gehouden. Hun zilvergrijze vacht is 2,5 tot 4 cm dik en erg zacht.

Chincilla's leven in groepen van soms honderden dieren hoog in de bergen, waar ze overdag in holen of tussen rotsen schuilen. Als ze belaagd worden, verdedigen ze zich door zich groter te maken en te spugen.

De vrouwtjes worden groter dan de mannetjes. Na een draagtijd van bijna 4 maanden krijgen ze meestal 2 of 3 jongen.

  • Wetensch. naam: Chinchilla lanigera
  • Engelse naam: chinchilla
  • Verspreiding: Zuidwestelijk Zuid-Amerika (Andes)
  • Voedsel: gras en kruiden
  • Lengte: 23 cm, staart 13 - 15 cm
  • Gewicht: 400 - 500 gram
  • Leefgebied: bergen
De degoe is een knaagdier uit het Zuidwesten van Zuid-Amerika: van de kust tot hoog in het Andesgebergte.

Degoes leven in kolonies en zijn vooral overdag actief. Ze graven uitgebreide gangenstelsels en leggen daarin ook een wintervoorraad aan. Ze kunnen bij gevaar het uiteinde van hun staart loslaten, net als hagedissen. De staart groeit echter nooit meer aan.

De degoe is bruingrijs en heeft vaak een geel-achtige 'halsband' en oogleden. Afgezien van zijn behaarde staart lijkt de degoe wel wat op een grote huismuis maar is meer verwant aan de chinchilla. Ze krijgen een stuk of twee jongen per worp. Degoes worden veel als huisdieren gehouden.

  • Wetensch. naam: Octodon degus
  • Engelse naam: degu
  • Verspreiding: Chili, West-Peru
  • Voedsel: gras, zaden
  • Leeftijd: 1 - 2 jaar, als huisdier 5 - 8 jaar
  • Lengte: 12,5 - 19,5 cm, staart 10 - 16 cm
  • Gewicht: 175 - 300 gram
  • Status: algemeen
De mara wordt wel de Patagonische haas genoemd. Hij is echter geen familie van de hazen, maar van de cavia. Wat uiterlijk betreft lijkt een mara meer op kruising tussen een haas en een hert. Hij heeft lange oren en een korte snuit als van een haas en ongewoon lange poten als een hert. De jongen van verschillende ouders verblijven in één hol. Bij toerbeurt komen ouders langs, de moeder om haar jongen te voeden terwijl het mannetje een oogje in het zeil houdt.
  • Wetensch. naam: Dolichotis patagonum
  • Engelse naam: mara (Patagonische haas)
  • Verspreiding: Argentinië
  • Voedsel: gras, bladeren
  • Lengte: 45 - 75 cm, staart 2,5 cm
  • Gewicht: 2 kg
  • Status: thans niet bedreigd
Moko's worden vaak rotscavia's genoemd. Ze lijken ook sterk op cavia's en zijn er nauw aan verwant. Moko's leven in droge, rotsachtige gebieden in Brazilië. Ze verstoppen zich daar onder rotsblokken of in rotsspleten. Moko's klimmen in bomen om daar bladeren te eten.
  • Wetensch. Kerodon rupestris
  • Engelse naam: rock cavy (rotsmoko, rotscavia)
  • Verspreiding: Noordoost-Brazilië
  • Voedsel: gras, bladeren
  • Lengte: 38 cm
  • Gewicht: tot 1 kg
  • Status: algemeen

23:50 Gepost door ©DCW© | Permalink | Commentaren (0)

De commentaren zijn gesloten.